İklim Kanunu, Türkiye’nin yeşil kalkınma vizyonunu gerçekleştirerek 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum sağlanması ve bu hedeflere ulaşmak için gerekli olan yasal ve kurumsal çerçeveyi belirlemek kanunun temelini oluşturmaktadır.
İklim Kanunu’nun Kapsamı
Aşağıda iklim kanunu kapsamında yer alan alan bazı alt maddeleri sizler için kısa ve öz şekilde açıklamaya çalıştık.
- Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılması: Kanun, sera gazı emisyonlarını azaltmak için çeşitli politika ve önlemler içermektedir. Ayrıca enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynaklarının teşviki, karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin geliştirilmesi gibi alanlarda hedefler ve stratejiler belirlenir.
- İklim Değişikliğine Uyum: İklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlamak için afet risk yönetimi, su kaynaklarının yönetimi, tarım ve gıda güvenliği gibi alanlarda çalışmalar yürütülür.
- Ekonomik ve Sosyal Gelişme: İklim Kanunu, yeşil ekonomiye geçişi teşvik ederek yeni iş imkanları yaratmayı ve sosyal kalkınmayı desteklemeyi hedefler.
- Uluslararası İşbirliği: Türkiye’nin uluslararası iklim anlaşmalarına uyumunu sağlamak ve iklim değişikliğiyle mücadelede küresel çabalara katkıda bulunmak da kanunun öncelikleri arasındadır.
İklim Kanunu’nun Önemi
İklim Kanunu, Türkiye’nin sürdürülebilir bir geleceğe adım atması için kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak, doğal kaynakları korumak, ekonomik büyümeyi sağlamak ve toplumun refahını artırmak için gerekli olan yasal ve kurumsal altyapıyı oluşturmaktadır.
İklim kanunu, hükümetlerin iklim değişikliğiyle mücadele etmek ve sürdürülebilir bir gelecek sağlamak amacıyla oluşturduğu yasal düzenlemeleri içermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti İklim Değişikliği Kanunu
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1– (1) Bu Kanunun amacı; yeşil kalkınma vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadelede sera gazı emisyonlarının azaltılmasını, iklim değişikliğine uyumu ve bu hususlara yönelik planlama ve uygulama araçlarını düzenlemektir.
(2) Bu Kanun; sera gazı emisyonlarının azaltılmasına ve iklim değişikliğine uyuma yönelik faaliyetler ile bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesine ilişkin planlama ve uygulama araçlarının yasal ve kurumsal çerçevesinin usul ve esaslarını kapsar.
Tanımlar
MADDE 2– (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Adil geçiş: İklim değişikliğiyle mücadelede belirlenen hedefler gerçekleştirilirken işsizlik ve ekonomik dalgalanmaların önlenmesi amacıyla kırılgan gruplar öncelikli olmak üzere kimsenin geride bırakılmadığı ve yeşil iş olanaklarının sağlandığı politikayı,
b) Azaltım: Sera gazı emisyonlarının azaltılması ile yutak alanların korunması, artırılması ve iyileştirilmesi faaliyetlerini,
c) Bakan: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanını,
ç) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
d) Başkan: İklim Değişikliği Başkanını,
e) Başkanlık: İklim Değişikliği Başkanlığını,
f) Denkleştirme: Emisyon azaltım sertifikalarının, Emisyon Ticaret Sisteminde veya diğer işlemlerde azaltım yükümlülüğüne karşılık kullanılmasını,
g) Emisyon Ticaret Sistemi (ETS): Sera gazı emisyonlarına bir üst sınır belirlenmesi ilkesine dayalı olarak çalışan ve tahsisatların alınıp satılması suretiyle sera gazı emisyonunu maliyet etkin bir şekilde sınırlandıran veya sınırlandırmayı teşvik eden ulusal ve uluslararası piyasa temelli mekanizmayı,
ğ) Karbon fiyatlandırma araçları: Sera gazı emisyonlarının azaltımı amacıyla uygulanabilecek Emisyon Ticaret Sistemi, karbon vergisi ve sonuç odaklı finansman gibi finansal araçları,
h) Karbon piyasası: Tahsisatların, emisyon ticaretine ilişkin sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin serbest rekabet şartları altında kolay ve güvenli bir şekilde alınıp satılabilmesini sağlamak ve oluşan fiyatları tespit ve ilan etmek üzere piyasa işleticisi tarafından işletilen ve/veya yönetilen, alım satım emirlerini sonuçlandıracak şekilde bir araya getiren veya bu emirlerin bir araya gelmesini kolaylaştıran, bu Kanuna uygun olarak yetkilendirilen ve düzenli faaliyet gösteren sistemleri ve pazar yerlerini,
ı) Planlama araçları: Kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan ve iklim değişikliği ile mücadeleye doğrudan ya da dolaylı olarak katkı sağlayan plan, program, strateji, eylem planı ve sair politika belgelerini,
i) Sera gazı emisyonu: Kızılötesi radyasyonu emen ve yeniden salan, hem tabii ve hem de beşeri kaynaklı olabilen karbondioksit, metan, diazotoksit ve hidroflorokarbonlar, perflorokarbonlar, kükürt hegzaflorür veya bu maddelerden en az birini içeren karışımları veya flor içeren diğer sera gazları ile Bakanlık tarafından belirlenecek diğer sera gazları ve gaz benzeri atmosfer bileşenlerinin salımını,
j) Taksonomi: İklim değişikliği finansmanının harekete geçirilmesine katkıda bulunan, iklim değişikliği ile mücadele kapsamındaki yatırım alanlarına ve/veya faaliyetlerine ilişkin ilkeler ve kriterler belirleyerek ekonomik ve finansal faaliyetlere rehberlik eden sınıflandırma sistemlerini,
k) Ulusal Katkı Beyanı: İklim değişikliği ile mücadele etmek amacıyla Başkanlık koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların iş birliği ile azaltım ve tercihe bağlı olarak uyum hedefleri içerecek şekilde en az 5 yılda bir olmak üzere dönemsel olarak hazırlanan taahhüt belgesini,
l) Uygulama araçları: İklim değişikliği ile mücadelede; iklim finansmanını, teknoloji geliştirme ve transferi ile kapasite geliştirme faaliyetlerini,
m) Uyum: Mevcut veya beklenen iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini önlemeye, muhtemel zararları en aza indirmeye ya da ortaya çıkabilecek fırsatlardan yararlanmaya yönelik süreci, ifade eder.
Genel esaslar
MADDE 3– (1) İklim değişikliği ile mücadelede; eşitlik, çevresel adalet ve iklim adaleti, ihtiyatlılık, katılım, entegrasyon, sürdürülebilirlik, şeffaflık, adil geçiş ve ilerleme ilkeleri esas alınır.
(2) İklim değişikliği politikaları; taraf olunan uluslararası sözleşmelerin yanı sıra doğrudan veya dolaylı etkiye sahip mevzuat, politika ve planlama araçları ile bilimsel veri ve çalışmalar esas alınarak oluşturulur.
(3) İklim değişikliği ile mücadeleyi güçlendirmek amacıyla geliştirilen uygulama araçlarının etkin bir şekilde kullanımı ve yaygınlaştırılması esastır.
(4) İklim değişikliği ile mücadele amacıyla belirlenen azaltım ve uyum hedeflerinin gerçekleştirilmesinde kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve vatandaşlar iş birliği yapar.
(5) Kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler; iklim değişikliği ile mücadelede azaltım ve uyum hedeflerinin gerçekleştirilmesi için, planlama araçlarına ve bu Kanunun amacının gerçekleştirilmesi doğrultusunda alınacak tüm tedbirlere ve düzenlemelere uymakla ve bunları uygulamakla ve ayrıca bu kapsamda plan ve projelerini yapmak, yaptırmak, uygulamak ve uygun görüldüğünde yatırım yapacak olan gerçek ve tüzel kişilerin projelerini desteklemekle yükümlüdürler.
(6) Başkanlık; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kendisine verilen görevler dahilinde ve bu Kanunda belirtilen hedefler doğrultusunda gerekli gördüğü tüm tedbirleri almak, koordinasyonu sağlamak, planlama veya uygulama araçlarını ilgili kurumlarla işbirliği içerisinde yapmak veya yaptırmakla yetkilidir.
(7) Ulusal Katkı Beyanı’nda; Başkanlık tarafından belirlenecek sektörlere ilişkin somut ve sayısal hedeflerin yanı sıra, iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlanması amacıyla ulusal ve yerel düzeyde belirlenecek eylem ve hedefler ile emisyon azaltımını destekleyecek, çevresel bütünlüğü gözetecek ulusal veya uluslararası finansal mekanizmalar da yer alır. Ulusal Katkı Beyanı’nda ülkenin kalkınma öncelikleri ve özel koşulları göz önünde bulundurulur ve bu çerçevede önlemler alınır.
İkinci bölümden beşinci bölüme kadar olan maddeleri aşağıdaki PDF dosyasından inceleyebilirsiniz.
Şirketimiz, üretim ve imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için iklim kanunları, iş süreçlerinizi yeniden değerlendirme ve çevresel etkilerinizi minimize etme fırsatı sunar. Ayrıca, hükümet teşviklerinden ve destek programlarından yararlanarak maliyetlerinizi düşürebilir ve rekabet gücünüzü artırabilirsiniz.
Son olarak çevreye duyarlı üretim yöntemleri ve yenilikçi çözümlerle bu kanunlara uyum sağlamak, uzun vadede işinizin başarısını ve sürdürülebilirliğini garanti altına alacaktır.
